Evropsko tržište mesa u 2025. godini suočava se sa jednim od najintenzivnijih perioda promena u poslednjoj deceniji. Na osnovu redovnih biltena Evropske komisije, vidljivo je da u stočarskoj proizvodnji dolazi do dugoročnog pada broja grla, smanjenja ukupne proizvodnje mesa i istovremenog snažnog rasta otkupnih cena. Ovakav raskorak između oslabljene ponude i postojane potražnje formira tržište na kojem se meso u EU pozicionira kao sve skuplja i strateški značajnija roba.
Dok se svinjski sektor blago stabilizuje nakon višegodišnjeg šoka, govedarski i sektor teletine ulaze u još snažniji pritisak. U nastavku sledi sveobuhvatan pregled koji objedinjuje glavne nalaze iz evropskih biltena o govedini, teletini i svinjskom mesu.
1. Stočna baza EU: kontinuiran pad broja grla
Podaci iz junskog popisa stoke za 2025. godinu pokazuju da EU nastavlja višegodišnji negativni trend u ukupnom stočnom fondu. Broj goveda u EU smanjen je za oko 2,2% u odnosu na 2024. godinu, dok je pad broja teladi čak 10,5%, što je najizraženiji pad jedne kategorije u poslednjih deset godina. Manji broj teladi i junica direktno ukazuje na to da EU neće imati mogućnost značajnijeg povećanja proizvodnje ni u 2026. ni u 2027. godini.
Najveći padovi su zabeleženi u Nemačkoj, Francuskoj, Poljskoj i Irskoj, državama koje predstavljaju osnovu evropskog govedarskog sektora. Ovo smanjenje obuhvata sve kategorije – od muznih krava do tovnih goveda – i odražava duboke strukturne promene u evropskoj stočarskoj industriji.
2. Proizvodnja govedine i teletine: jednako snažan pad
Prema podacima iz biltena Evropske komisije, ukupna proizvodnja goveđeg mesa (izražena brojem zaklanih grla) u periodu januar–jul 2025. godine smanjena je za oko 4,6% u odnosu na isti period 2024. godine. Mereno u tonama, pad iznosi –3,0%. Ovaj trend je jasno vidljiv tokom čitave godine, pri čemu je poseban pad izražen tokom juna i jula, kada se bilježi najveći jaz u odnosu na prethodne godine.
Većina članica EU beleži pad, dok je jedini veći porast vidljiv u Rumuniji, koja je zabeležila preko 27% rasta broja zaklanih krava zahvaljujući oporavku domaćeg stada.
3. Cene govedine: najviše u istoriji Evropske unije
Smanjena proizvodnja i manji broj grla stvorili su snažan pritisak na cene. Prema podacima za nedelju 41/2025, prosečna cena kategorije A/C/Z – R3 (najreprezentativnija kategorija goveđih trupova u EU) dostigla je 686,71 €/100 kg, što je porast od preko 31% u odnosu na prethodnu godinu.
Najskuplja tržišta goveđih trupova su:
- Irska (oko 750 €/100 kg)
- Poljska (oko 730 €/100 kg)
- Luksemburg
- Nemačka
- Španija
Najniže prosečne cene imaju Mađarska, Estonija i Hrvatska, iako su i u ovim zemljama cene značajno više nego godinu dana ranije.
4. Mladi bikovi (Young Bull A-R3): uzlazna cena tokom cele godine
Cene mladih bikova kategorije A-R3 posebno su porasle. Na osnovu podataka iz EU biltena, cena je tokom 2025. konstantno rasla – od oko 560 €/100 kg u januaru do više od 710 €/100 kg u oktobru. Ovaj trend je rezultat i smanjenog broja tovnih goveda u EU, ali i povećane potražnje na unutrašnjem tržištu i u izvozu.
Porast na godišnjem nivou iznosi oko 33%, što je jedan od najbržih skokova cena u poslednjih nekoliko godina.
5. Teletina: najmanja ponuda, najveći cenovni rast
Sektor teletine trpi najizraženije posledice pada broja teladi u EU. Cena muške teladi mlečnog tipa porasla je više od 50% u odnosu na prošlu godinu, dok je cena teladi mesnog tipa u pojedinim državama premašila rast od 60%. Teletina, kao premium proizvod, postaje sve skuplja roba u EU, a najveći rast beleži se u državama sa snažnom domaćom potražnjom, poput Italije i Francuske.
Smanjena ponuda direktna je posledica manjeg broja krava–dojilja i smanjenog obima teljenja 2024. i početkom 2025. godine, što se sada reflektuje kroz nedostatak podmlatka.
6. Svinjski sektor: stabilizacija, ali i dalje ispod nivoa iz prethodne decenije
Za razliku od govedine, svinjski sektor prolazi kroz fazu stabilizacije posle dugotrajnog pada usled afričke kuge svinja, rasta troškova i gašenja farmi širom EU od 2020. do 2023. godine. Ipak, iako je situacija stabilnija, proizvodnja ostaje ispod višegodišnjeg proseka.
Najveći problemi u sektoru ostaju:
- smanjen broj krmača,
- dugotrajan ciklus oporavka,
- jaka konkurencija uvoza, posebno iz Brazila i SAD-a,
- smanjeni kapaciteti u Nemačkoj, Poljskoj i Holandiji.
Cene živih svinja stabilne su, ali i dalje visoke u poređenju sa periodom pre 2021. godine, a potražnja iz Azije (posebno Filipini i Japan) održava stabilan izvozni tempo EU.
7. Zašto cene mesa rastu u celoj EU?
Postoji nekoliko ključnih uzroka:
a) Nedovoljna ponuda
Smanjenje broja goveda i pad proizvodnje stvaraju strukturalni nedostatak koji će potrajati barem do 2027. godine.
b) Stabilna ili rastuća potražnja
Restorani, prerađivači i izvoznici aktivno traže kvalitetno meso, što dodatno podiže cene.
c) Visoki troškovi stočne hrane, energije i radne snage
Iako su cene žitarica niže tokom 2025, ostali troškovi i dalje su visoki.
d) Ekološke regulative EU
Green Deal ograničava širenje stočarske proizvodnje, posebno u Holandiji, Nemačkoj i Danskoj, što smanjuje ponudu.
e) Pritisak izvoza
EU meso i dalje je konkurentno na tržištima Bliskog istoka i Azije, pa veliki deo proizvodnje odlazi u izvoz.
8. Prognoza za 2026. godinu
Na osnovu trenutnih trendova:
- Cene govedine i teletine verovatno će ostati visoke, uz mogućnost daljeg rasta ako se ne poveća broj teladi i junica.
- Svinjski sektor će se stabilizovati, ali neće se vratiti na nivo pre 2020. godine.
- Uvoz mesa će rasti, posebno u državama EU sa velikom potrošnjom (Italija, Španija, Nemačka).
- Potrošači će plaćati više, jer će premium proizvodi poput junetine i teletine postati još skuplji.
Zaključak
Evropsko tržište mesa prolazi kroz snažnu transformaciju. Govedarski i teletinski sektor suočeni su sa ozbiljnim strukturnim izazovima — manjim stočnim fondom, padom proizvodnje i rastom troškova, što vodi rekordno visokim cenama. Svinjski sektor pokazuje znake stabilizacije, ali i dalje nosi posledice prethodnih kriza.
Ukupna tržišna slika za 2025. godinu jasno ukazuje da je meso u EU postalo skuplje jer je ponuda ograničena, dok potražnja ostaje stabilna. Trendovi pokazuju da će se ovaj pritisak nastaviti i tokom 2026. godine, što će meso u EU činiti sve vrednijom i strateški važnijom robom.